Coppyright © 2009 SDV foundation & workshop. All rights reserved
Cần ghi rõ nguồn từ
"SDVworkshop.net" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này  dưới bất kỳ hình thức nào
5 years
with just this in a very narrow room
only to make these
Wind beneath my wings
Post ngày  :  9/11/2009
Revise        :
VIÊM TÚI THỪA MECKEL
Bs. Nguyễn Thị Thu Vân
  • Viêm túi thừa Meckel cấp là rất thường gặp và thường có bối cảnh lâm sàng tương tự viêm ruột thừa cấp.
  • Viêm túi thừa Meckel cấp thường hay gặp ở người lớn

1. Cơ chế bệnh sinh của viêm túi thừa meckel :
  • Viêm túi thừa Meckel liên quan đến sự tắc nghẽn hay sự hẹp miệng túi gây ra bởi dị vật ( xương cá ..), sỏi ruột, sỏi phân
    , ký sinh trùng, khối u , hoặc bởi viêm hay xơ do loét.
  • Viêm thường liên quan đến tổ chức dạ dày và tụy lạc chỗ trong túi thừa. Tuy nhiên viêm túi thừa Meckel cấp ít gặp hơn
    viêm ruột thừa cấp do miệng túi thừa rộng hơn, túi thừa Meckel có ít tổ chức lympho hơn & lòng  túi thừa thường rỗng.
  • Đã có một vài trường hợp viêm túi thừa Meckel bán cấp hoặc mạn do lao và bệnh crohn

2. Triệu chứng :
  • Viêm túi thừa Meckel cấp thường hay gặp ở người lớn, biểu hiện bằng  sốt, nôn mửa và  đau bụng. Đau bụng cũng
    thường khởi phát xung quanh rốn & có thể lan xuống ¼ bụng phải dưới. Nếu túi thừa Meckel nằm xa van hồi manh
    tràng, có thể cảm giác đau nhiều khi khám bụng sẽ khu trú ở ¼ dưới phải của bụng.
  • Ở trẻ em, triệu chứng khám bụng thường thấy cảm ứng phúc mạc hay phản ứng dội ở giai đoạn sớm, đau bụng,
    chướng bụng và nhu động ruột giảm.
  • Viêm túi  thừa Meckel có thể gây thủng và có thể dẫn đến viêm phúc mạc lan tỏa, hoặc viêm khu trú ( đám quánh, ápxe ).
    Những bệnh nhân này cần điều trị truyền dịch và kháng sinh trước mổ. Viêm túi  thừa Meckel được điều trị bằng phẫu
    thuật cắt bỏ.
  • Chú ý : Viêm túi thừa Meckel cấp có thể bị nhầm lẫn với viêm ruột thừa cấp. Triệu chứng đau bụng & tiền sử chảy máu
    trực tràng có thể giúp chẩn đoán phân biệt viêm túi thừa meckel & viêm ruột thừa. . Trong trường hợp đã được chẩn
    đoán ruột thừa viêm nhưng khi mổ thì lại thấy ruột thừa bình thường, Cần kiểm tra cẩn thận túi  thừa Meckel.  
Thủng ở  túi  thừa Meckel ngay vùng nối với hồi tràng
3. Cận lâm sàng:

    3.1 Scintigraphy với Tc-99m pertechnetate :   để chẩn đoán túi thừa Meckel ( Xem thêm  túi thừa Meckel )

3.2 CT Scan :          CT scan được chọn để đánh giá các bệnh nhân nghi ngờ có tình trạng viêm cấp trong ổ bụng   
Chẩn đoán viêm túi thừa Meckel dựa trên :
  • Hình ảnh một cấu trúc tròn, hình ống đáy kín ở  ¼ bụng phải dưới hoặc quanh rốn & hiện tượng viêm ở xung quanh.          
    ( h1a-b. 2b )
  • Trong một số trường hợp, túi thừa Meckel sẽ kéo dài đến gần rốn khi gắn với rốn bởi dải xơ ( h1 ).
  • Túi thừa Meckel có thể có mức hơi nước, dịch, hỗn hợp viêm hoặc chất giống phân ( h 1b-2b-3b-4c ).
  • Thành túi thừa thấy có hiện tượng viêm ( dày, tăng độ  cản quang ). ( h1a )
  • Hình ảnh của dải mô mềm & tụ dịch cũng giúp chẩn đoán viêm túi thừa. ( h1b )
  • Thỉnh thoảng, Sỏi ruột cũng hiện diện trong túi thừa bị viêm ( h 1b ).
  • Sự hiện diện của một cấu trúc hình túi gắn với ruột non cũng giúp chẩn đoán ( ( h1c ).
  • Những đặc điểm khác cũng giúp cho chẩn đoán  bao gồm sự hiện diện của tắc ruột thứ phát & ruột thừa được nhìn thấy.

      Chẩn đoán phân biệt viêm túi thừa Meckel trên phim cắt lớp bao gồm :
  • Viêm ruột thừa
  • Viêm ruột
  • Viêm túi thừa đại tràng
  • Viêm phần phụ
  • U thủng ( perforated neoplasm )
  • Nếu các hình ảnh tồn thương khu trú  ở xung quanh rốn, viêm túi thừa Meckel nên được chẩn đoán phân biệt với tồn tại
    ống Rốn- Niệu

3.3 Siêu âm:  
  • Siêu âm có thể có giá trị trong chẩn đoán ở trẻ em khi nghi ngờ có túi thừa Meckel & có  kết quả chụp nhấp nháy đồ
    scintigraphy với Tc-99m pertechnetate.
  • Trên siêu âm, Viêm túi thừa Meckel cho hình ảnh một cấu trúc ống túi với thành túi bên trong dày, có echo dày, không
    đều ( của lớp niêm mạc & lớp dưới niêm mạc ) và thành ngoài echo kém ( của lớp cơ ) ( h 2 ). Hình ảnh này trên echo
    còn gọi là “ dấu hiệu ruột” ( the gut signature)
  • Viêm túi thừa Meckel có thể giống với viêm ruột thừa ( không chịu được áp lực khi đầu dò siêu âm ấn vào thành bụng )
    hoặc với cyst sinh đôi ( chịu được áp lực ). Tuy nhiên, Cyst sinh đôi thường có thành trong nhẵn trong khi túi thừa bị
    viêm có thành trong không đều. Nhu động & khí trong túi thừa làm cho nó dễ nhầm lẫn với ruột non, khiến cho chẩn đoán
    thêm khó khăn.
  • Siêu âm Doppler màu cho thấy sự thiếu máu của thành túi thừa & các mạch máu bất thường. Các đốm echo trong lòng
    túi thừa thường là hình ảnh của sỏi ruột, sỏi phân hoặc mảnh tổ chức viêm.

    *** Tham khảo ( Hình 1 ) Các trường hợp Viêm túi thừa Meckel :
a.  
CT scan có có cản quang ( thuốc uống & tiêm TM )  ở một
người đàn ông 22 tuổi bị sốt & có máu ẩn trong phân cho thấy
một cấu trúc ngay dưới rốn, có hình ống với vòng ngoài có độ
cản quang cao ( mũi tên chỉ ). Có hiện tượng viêm ở xung
quanh & có sự dày lên của thành các quai ruột non gần kề










b,
CT scan có có cản quang ( tiêm TM )  ở một người đàn ông 49
tuổi bị Chán ăn, buồn nôn, nôn, đau bụng cho thấy một khối
tròn, tụ dịch & chứa sỏi ruột bị canxi hoá  ở hố chậu phải ( mũi
tên chỉ ). Có hiện tượng viêm ở tổ chức mỡ gần kề










c.
CT scan có có cản quang ( tiêm TM )  ở một người đàn ông 57
tuổi bị đau bụng cho thấy một cấu trúc tròn, đáy kín ( đầu mũi
tên chỉ ) đính với hồi tràng ( mũi tên chỉ vị trí đính )
    *** Tham khảo ( Hình 2 ) Viêm túi thừa Meckel ở trẻ gái 7 tuổi với nôn mửa và đau bụng mơ hồ
Hình 2a :  
Siêu âm mặt cắt dọc ( tại khung chậu ) cho thấy hình ảnh một
cấu trúc ống túi có echo hỗn hợp bên trong do các tổn thương
& tổ chức  viêm . Thành túi thừa cho Meckel cho hình ảnh “ dấu
hiệu ruột”









Hình 2b :
CT scan có có cản quang ( thuốc uống & tiêm TM ) cho thấy
hình ảnh một ổ tụ dịch quanh rốn có độ cản quang hỗn hợp do
các tổn thương & tổ chức viêm ( đầu mũi tên chỉ ). Sự tụ dịch
kéo dài đến đến đọan ruột non bị dày lên  ( mũi tên chỉ )








Hình 2c :
Hình ảnh cắt dọc túi thừa Meckel ( sau mổ ) cho thấy túi thừa
Meckel bị viêm, thành dày & xung huyết niêm mạc
    *** Tham khảo ( Hình 3 ) trường hợp bệnh nhân nam 40 tuổi, bị nôn mửa và đau bụng với chẩn đoán viêm túi thừa Meckel
    gây tắc ruột non
Hình 3a :
CT Scan có cản quang ( tiêm TM & uống ) cho thấy các quai ruột
non dãn ra, chứa đầy dịch













Hình 3b :
CT Scan có cản quang của khung chậu cho thấy hình ảnh túi thừa
Meckel như một ống túi ( kín một đầu ) của ruột (*). Có hình ảnh
phân trong túi thừa đang bị viêm và hiện tượng viêm xung quanh.









Hình 3c :
Hình ảnh thực của túi thừa bị viêm với niêm mạc bị phù đỏ
    *** Tham khảo ( Hình 4 ) bệnh nhân nam 3 tuổi, bị nôn mửa ( không có mật ) và đau bụng trong một ngày với chẩn đoán
    viêm túi thừa Meckel với áp xe gây tắc ruột non
Hình 4a :
Chụp phim bụng phẳng tư thế nằm cho thấy các quai ruột
non dãn ra, chứa đầy dịch












Hình 4b :
CT Scan có cản quang ( tiêm TM & uống ) cho thấy các quai
ruột non dãn ra, chứa đầy dịch,  tỏa ra xung quanh mạc treo
và mạch máu ruột non.








Hình 4c :  
CT Scan có cản quang ( tiêm TM & uống ) cho thấy các quai
ruột non dãn ra, chứa đầy dịch, nằm tỏa ra xung quanh mạc
treo và mạch máu ruột non. Có ổ áp xe với mức hơi nước
( mũi tên )










Hình 4d :
Hình ảnh trong mổ của bề mặt niêm mạc ruột non cho thấy
túi thừa Meckel ( mũi tên ) mở vào ổ áp xe ( đầu mũi tên ).
Khi mổ, Túi thừa Meckel được nhận thấy là đã gây ra một
chỗ xoắn thắt ở ruột dẫn đến sự tắc của các quai ruột nhìn
thấy ở 4b